Pytanie, na ktore nikt ci nie odpowiada
Wiekszosc porad o CV zaklada, ze aplikujesz u siebie. Polak szukajacy pracy w Polsce znajdzie mnostwo wskazowek. Polak aplikujacy do Holandii robi cos innego - i o tym prawie nikt nie pisze.
Nie potrzebujesz pozwolenia na prace. Polska jest w UE, Holandia rowniez. Potrzebujesz natomiast unikac czterech konkretnych przeszkod, ktore nie maja nic wspolnego z tym, czy jestes dobry w swoim zawodzie.
1. Pulapka BSN - i kosztuje 52%
To jest ta rzecz, na ktorej ludzie sie przewracaja, i powod, dla ktorego powstal ten tekst.
Zeby otrzymywac normalne wynagrodzenie w Holandii, potrzebujesz numeru BSN (burgerservicenummer). Dostajesz go, meldujac sie w gemeente (urzedzie gminy) wlasciwym dla miejsca zamieszkania.
Jesli pracodawca nie ma twojego numeru BSN, imienia, nazwiska i adresu przed pierwszym dniem pracy, ma prawny obowiazek zastosowac anoniementarief - stawke anonimowa - i potracic 52% wynagrodzenia na podatek. To artykul 26b holenderskiej ustawy o podatku od wynagrodzen (Wet op de loonbelasting 1964). To nie jest kara ani decyzja pracodawcy; on nie ma wyboru.
A teraz czesc, o ktorej prawie nikt nie uprzedza:
- Termin to poczatek pracy, a nie pierwsza wyplata.
- Pracodawca nie moze tego pozniej poprawic. Jesli stawka anonimowa zostala zastosowana prawidlowo, wczesniejsze rozliczenia zostaja takie, jakie sa. Korekta jest mozliwa tylko wtedy, gdy zastosowano ja przez blad administracyjny.
- Pieniadze odzyskujesz przez wlasne roczne zeznanie podatkowe (aangifte inkomstenbelasting), a nie przez pracodawce. To moze oznaczac czekanie do nastepnego roku.
Zasada praktyczna jest wiec prosta: zacznij meldunek zanim zaczniesz prace, nie po. Jesli data startu jest blisko, powiedz o tym pracodawcy i zapytaj, czego potrzebuje i kiedy.
Bledne kolo, ktore warto zaplanowac: meldunek w gemeente zwykle wymaga adresu w Holandii, adres czesto wymaga pracy, a normalne wynagrodzenie wymaga meldunku. To realny problem kolejnosci i lepiej rozwiazac go swiadomie, niz odkryc w pierwszym tygodniu. Zapytaj pracodawce, czy pomaga w meldunku - firmy rekrutujace za granica czesto pomagaja, a te ktore nie pomagaja, przynajmniej powiedza ci, do ktorej gminy isc i co zabrac.
*Aktualna stawke i wymogi sprawdz w Belastingdienst, zanim oprzesz na nich swoje plany.*
2. W jakim jezyku pisac
Nie ma jednej odpowiedzi. Uczciwa wersja to regula kciuka:
- Branze miedzynarodowe, IT, logistyka, inzynieria i korporacje: angielski zwykle wystarcza i czesto jest oczekiwany.
- Stanowiska obslugujace holenderskich klientow, sektor publiczny, ochrona zdrowia, edukacja i wiekszosc malych firm: niderlandzki, albo przynajmniej list motywacyjny po niderlandzku z CV po angielsku i zdaniem o twoim poziomie jezyka.
Jesli ogloszenie jest po niderlandzku, odpowiedz po niderlandzku. Jesli po angielsku - angielski jest bezpieczny. Brzmi oczywiscie i jest to najlepszy dostepny sygnal.
Poziom jezyka podawaj uczciwie, w skali CEFR (A2, B1, B2). Zawyzanie wychodzi na jaw w pierwszej rozmowie telefonicznej i kosztuje cie kredyt zaufania we wszystkim innym.
3. Co usunac z polskiego CV
Dwie rzeczy normalne w Polsce, ktore w Holandii czytaja sie zle:
Klauzula RODO. Polskie CV zwykle ma na dole zgode na przetwarzanie danych. Na polskim CV jest na miejscu. Na holenderskim to w najlepszym razie szum, a w najgorszym sygnal skopiowanego szablonu.
Zdjecie, data urodzenia i stan cywilny. Holenderska praktyka odchodzi od wszystkich trzech. Czesc pracodawcow nadal widuje zdjecia i nikt cie za nie nie odrzuci, ale ich brak to bezpieczniejszy wybor i usuwa zarzut o nieswiadome uprzedzenia, zanim powstanie.
Dwie strony sa w Holandii akceptowalne. Nie musisz sciskac prawdziwej kariery na jedna.
4. Luka referencyjna, tym razem odwrotnie
Aplikujac do Niemiec, Polak jest proszony o Arbeitszeugnis - referencje oceniajaca, ktorej Polska nie wydaje. Holandia ma problem lustrzany, lagodniejszy, ale warto go znac.
Polskie swiadectwo pracy jest dokumentem czysto faktograficznym: kto cie zatrudnial, na jakim stanowisku, jak dlugo. Polskie prawo nie przewiduje oceny, wiec nie ma tam nic wartosciujacego.
Holenderscy pracodawcy zwykle oczekuja osob do kontaktu (referees) albo czasem dokumentu getuigschrift. Jesli podasz swiadectwo pracy jako "referencje", zabrzmi dziwnie ubogo - nie dlatego, ze takie jest, tylko dlatego, ze odpowiada na inne pytanie.
Co zrobic: podaj dwie osoby do kontaktu z rola, relacja i danymi kontaktowymi, i napisz wprost, ze polscy pracodawcy wydaja zaswiadczenia faktograficzne, a nie pisemne referencje. Jedno zdanie usuwa cale nieporozumienie.
5. Uznanie kwalifikacji: zacznij wczesnie albo wcale
Do wiekszosci prac nie potrzebujesz niczego. Twoj dyplom to twoj dyplom.
Przy zawodach regulowanych jest inaczej, a problemem jest termin, nie trudnosc:
- Ochrona zdrowia (pielegniarki, lekarze, fizjoterapeuci, farmaceuci): wpis do rejestru BIG jest obowiazkowy, zanim zaczniesz wykonywac zawod lub uzywac tytulu. Zacznij to przed aplikowaniem, nie po otrzymaniu oferty.
- Nauczyciele, prawnicy i czesc rzemiosl: sprawdz regulatora wlasciwego dla zawodu.
- Cala reszta: ocena wyksztalcenia z Nuffic / IDW bywa przydatna, zeby wyrazic polskie kwalifikacje w holenderskich kategoriach. Zwykle nie jest obowiazkowa, ale ulatwia czytanie CV komus, kto nigdy nie widzial polskiego dyplomu.
Terminy i oplaty zmieniaja sie. Sprawdz u zrodla - BIG-register, Nuffic lub wlasciwy regulator - zamiast ufac liczbie z artykulu, wlacznie z tym.
6. Kolejnosc
Uporzadkowana tak, zeby najdluzsze rzeczy zaczynaly sie pierwsze - bo tylko ta kolejnosc ma znaczenie:
1. Uznanie kwalifikacji, jesli twoj zawod jest regulowany. Zdecydowanie najdluzszy termin.
2. Ocena wyksztalcenia (Nuffic/IDW), jesli jej chcesz - rownolegle.
3. Praca.
4. Adres, potem meldunek w gemeente, potem BSN - przed pierwszym dniem pracy. Patrz punkt 1. To jedyna rzecz z twardym terminem i cena 52%.
5. DigiD, kiedy masz juz BSN. Bedzie ci potrzebny do niemal kazdej sprawy urzedowej.
6. Ubezpieczenie zdrowotne. W Holandii obowiazkowe, z terminem liczonym od meldunku.
Czego to nie zmienia
Nic z tego nie czyni cie lepszym kandydatem na stanowisko, do ktorego nie masz kwalifikacji. Usuwa natomiast tarcie, ktore nie ma zwiazku z twoimi kompetencjami - uznanie zaczete trzy miesiace za pozno, referencje, o ktorej nie wiedziales, ze trzeba ja wyjasnic, i stawke podatkowa zabierajaca polowe pierwszej wyplaty, bo w pierwszym dniu brakowalo jednego numeru.
Wlasnie takie rzeczy kosztuja ludzi oferty, na ktore juz zapracowali.